16 Nisan 2017 Pazar

Direnç Nedir? Çeşitleri, Özellikleri , Direnç Renk Kodları

Direnç, akıma karşı zorluk gösteren devre elemanıdır. Devre elemanı olan dirençte devrede akıma karşı bir zorluk göstererek akım sınırlaması yapar. Elektrik enerjisi direnç üzerinde ısıya dönüşerek harcanır.

Direncin birimi ohm'dur. Dirençler R harfi ile gösterilir.

Dirençler aşağıdaki şekilde olduğu gibi görülürler;

resistance
-dirençler-


Direnç sembolleri aşağıda gösterildiği şekildedir;
dirençler
-direnç sembolleri-


Direnç renk kodları;
-direnç renk kodları-
Ölçü Aletiyle Direnç Ölçümü ve Direnç Sağlamlık Kontrolü

Dijital multimetre ile direnç ölçümü yapılırken ölçü aleti ohm kademesine alınır. En düşük kademeden başlanarak direnç değeri ölçülmeye çalışılır. Değer görünceye kadar kademe anahtarı bir üst kademeye ayarlanır.

Her hangi bir değer görülürse direnç sağlamdır. Ölçü aletinde sıfır değeri görülürse direnç kısa devre olmuştur.  Ölçü aletinde sonsuz (1) değeri görülürse direnç açık devre olmuştur.
direnç sağlamlık kontrolü
-direnç ölçümü-


Dirençler nerelerde kullanılır;

  1. Aydınlatma araçları: Ampüller içinde yer alan filamanlar birer dirençtirler. Bu dirençler sayesinde ampül ışık verir.
  2. Isıtma araçları: Kullandığımız elektrikli ısıtıcılarda gördüğümüz sıcaklık yayan çubukların etrafını çevreleyen teller direnç telleridir. Bu dirençler üstünden akım geçtikçe ısınır ve etrafa ısı yayarlar.
  3. Tüm elektronik cihazlar: Kullandığımız tüm elektronik cihazlarda elektrik akımının şiddetini ayarlamak amacıyla dirençlerden faydalanılır.

Direnç Türleri;

Elektrik güçlerine göre dirençler ikiye ayrılır:
  1. Büyük güç: (2 W'ın üzerindeki dirençler)
  2. Küçük güç: (2 W’ın altındaki dirençler)
Kullanım gereksinimlerine göre dirençler farklı biçim yapı ve güçlerde üretilirler.
  • Sabit direnç: Sabit direnç değerleri gerektiren uygulamalarda kullanılır. Bu tür dirençlerin değer hassasiyetleri yüksektir. Sabit dirençler aşağıdaki şekilde gösterildiği gibidir.

direnç türleri
-sabit dirençler-

  • Ayarlı direnç: Değişken direnç değerlerinin gerekli olduğu, hassasiyetin çok önemli olmadığı durumlarda kullanılır. Ayarlı dirençler genel olarak potansiyometre ve trimpot olmak üzere ikiye ayrılır. Ayarlı dirençler aşağıdaki resimde gösterildiği gibidir. 
potansiyometre ve trimpot
-ayarlı dirençler-

  • Termistör: Isı etkisi ile değeri değişen direnç.
    • PTC direnç (İngPositive Temperature Coefficient): Pozitif ısıl katsayılı direnç. Isı etkisi ile değeri artan direnç. PTC nin görünümü ve sembolü aşağıdaki gibidir. 
      ptc termistör
      -PTC (Pozitif Isı Katsayılı Direnç)-


    • NTC direnç (İNegative Temperature Coefficient): Negatif ısıl katsayılı direnç. Isı etkisi ile değeri düşen direnç. NTC görünümü ve sembolü aşağıdaki gibidir. 
      Negatif Isı Katsayılı Direnç
      -NTC(Negatif Isı Katsayılı Direnç)-
  • Foto direnç : Işık etkisi ile değeri değişen direnç. Yani , LDR lerin üzerine ışık düşerse LDR direnci azalır. LDR üzerine düşen ışık miktarı azalırsa fotodirencin değeri artar. LDR görünümü ve sembolü aşağıdaki gibidir.  
    fotodirenç
    -LDR (Foto Direnç)-