2 Mart 2016 Çarşamba

CCS C Operatörler

Bütün programlama dillerinde zaman zaman matematiksel işlemler gerçekleştirilir.  Aslında bu matematiksel işlemler programlamada pek çok yerde kullanılır.

Mesala , bir for döngüsü düşünelim. For döngüsünün içerisinde artırma operatörü kullanılır. Bu operatör döngünün içindeki sayıyı ya da değişken değerini belirli bir sayıda artırır. 

örneğin;  for(int i=0; i<10; ++i)
               {
               }


Yukarıdaki örneğe bakacak olursak;
  • i=0  denildiğinde  i değerine 0 sabit sayısı atanır . Yani i değişkeni 0 değerine sahip olur.
  • i<10 denildiğinde ise i değişkeninin 10 sayısından küçük olması gerektiği ifade edilir. 
  • ++i denildiğinde ise i değişkenin 1 sayı artırılıp tekrar i'ye atanması gerektiği ifade edilir. 
Operatörler nerelerde kullanılır?

Operatörler, azaltma, artırma ,bölme, karşılaştırma, bit kaydırma, eşitleme vb. işlemlerde kullanılır. 

CCS C dilinde sıklıkla kullanılan operatörler şunlardır;

CCS C operatörler
şekil 1



Yukarıdaki tablodaki operatörlere örnek verecek olursak;

x ve y isimli iki adet sabit değişken tanımlayalım;
  • ++x işleminde ++ operatörü x değişkenini 1 artırır.  x değeri 1 arttı ve x 6 ya eşit oldu. 
          örnek; x=5,  ++x işlemi sonucunda x=6 olur.
  • x=x+y  işleminde  x sayısı y sayısı ile toplandı ve sonuç tekrar x değişkenine atandı. 
          örnek;  x=5, y=6,   x=x+y ise x=5+6, x=11 olur. 
  • a==b işleminde == operatörü koşul işleminde kullanılır. 
          örnek;  if(a==b)  koşulunda a değişkeni b değişkenine  eşit midir? anlamına gelir. 
  • --x işleminde -- operatörü sayıyı 1 eksiltmeye yarar. 
          örnek;  x=4;    --x sonucunda x=3 olur. 
  •  x<5 işleminde < operatörü x sayısının 5 küçük olması gerektiğini belirtir. 
         örnek; while(x<5) 
                    {
                     }   işleminde  x değişkeni 5 den küçük olduğu sürece döngü içerisindeki işlemler devam                           eder. x 5 olduğunda ise döngüden çıkılır. 
  •  <<x   işleminde << operatörü   x değişkenini istenilen bit değerinde sola kaydırma işlemini yapar
           örnek; x=0110 , 1<<x işleminde x değeri 1 bit sola kayar ve değeri 1100 olur.      


Benzer şekilde diğer operatörler içinde yukarıdaki  işlem mantıklarından yola çıkılarak işlemler gerçekleştirilir. 

Aşağıdaki resimde CCS C derleyicisinde yazılmış küçük bir program parçacığı yer almaktadır ve bu programda bazı matematiksel işlemler kullanılmıştır. Şimdi programdaki işlemlere göz atalım.

toplama, çıkarma, çarpma, kaydırma operatörleri
şekil 2


Şekil 2'deki program 13  satırdan oluşmaktadır. Satırlara teker teker bakacak olursak;
  • 1. satırda x adında sabit bir değişken oluşturulmuş  ve x' e 5 değeri atanmıştır.
  • 2. satırda y adında sabit bir değişken oluşturulmuş  ve y' ye 9 değeri atanmıştır.
  • 3. satırda z adında sabit bir değişken oluşturulmuş  ve z' ye  12 değeri atanmıştır.
  • 4 satır  boş bırakılmıştır. 
  • 5.satırda m adında sabit bir değişken oluşturulup, m'ye  01101 binary sayısı atanmıştır. 
  • 6.satırda n adında  sabit bir değişken oluşturulup, n'ye  10111 binary sayısı atanmıştır. 
  • 7. satır boş bırakılmıştır. 
  • 8. satırda m sayısı 2 bit sola kaydırılmıştır ve sonuç tekrar m' ye atılmıştır. m=10100 olur.
  • 9. satırda m ile n çarpılıp sonuç tekrar m 'ye atanır.  yani m=10100*10111=10100 olur. 
  • 10. satır boş bırakılmıştır. 
  • 11. satırda x 1 artırılır ve x'in son değeri 6  olur.
  • 12. satırda x ile y toplanır ve sonuç x'e aktarılır. x=6+9=15 olur. 
  • 13. satırda z 1 eksiltilir ve z'nin son değeri 12-1=11 olur.