25 Şubat 2016 Perşembe

Seri Devrelerde Eşdeğer Direnç, Akım, Gerilim Hesaplamaları

Seri devreler,  birbiri ardına bağlanmış, aralarında başka herhangi bir  eleman bulunmayan elemanlardan oluşan devrelerdir.  Seri direnç devreleri de birbiri ardına bağlanan dirençlerden oluşurlar. Bu devrelerde çeşitli hesaplamalar yapmak mümkündür.

Şekil 1 deki devre 3 adet direncin birbirine seri bağlanmasıyla oluşturulmuş bir devredir.
seri devre

Bu devre toplam direnç,  R1, R2 ve R3 dirençlerinin birbirleriyle toplanmasından elde edilir.

Rt=R₁+R₂+R₃' dür

Seri Devrelerde Akım Bulma

Seri direnç devrelerinde akım hesabı yaparken şunlara dikkat edilmelidir:

  • Seri devrelerde akım sabittir, değişmez.
  • Her bir devre elemanı üzerinden geçen akım eşittir. 
  • Akım kanağı devreye her zaman seri bağlanır. 


*Şu ifadenin unutulmaması gerekir; AKIM akar, GERİLİM düşer.  Akım her zaman devreden akar. Gerilim ise devre elemanın üzerine düşer . Yani o eleman üzerinde potansiyel bir fark oluşur.

Akımın yönü nasıldır?

Akımın yönü elektroniğin konuşulduğu hemen hemen her ortamda tartışılır. Devreden akan akımı hiçbir zaman gözümüzle göremeyiz. Dolayısıyla bir noktada buluşmak gerekir. Akımın yönü - den + ya doğrudur.

Seri devrelerde her bir eleman üzerinden geçen akım kaynak akımına eşittir. Yani devredeki bütün elemanlar üzerindeki akımlar birbirine eşittir. Aşağıda seri bağlı bir direnç devresi görülmektedir. 


seri devrede akım hesaplama

Yukarıdaki devrede dirençler üzerinden geçen akım I akımına yani kaynak akımına eşittir ve akımın yönü eksiden artıya doğrudur.  Sonuç olarak;

I=I₁=I₂=I₃ 'dür.  Bu formülden anlaşılacağı üzere devredeki direnç değerleri birbirinden farklı bile olsa direnç akımları birbirine eşittir.  

Yukarıdaki devrede I akımının 1 amper olduğunu varsayarsak  devreki dirençlerden geçen akımlar da 1 amper olur.


Seri Devrelerde Gerilim Bulma

Seri devrelerde her bir direnç üzerine düşen gerilimler , dirençlerden geçen akımların dirençlerin kendi değerleriyle çarpımına eşittir. Yani VIR üçgeninden hareketle 

                                                          V=IXR

formülünden yola çıkarak gerilim değerlerini hesaplayabiliriz.  Devrenin toplam gerilimi ise herbir direnç üzerine düşen gerilimlerin toplamına eşittir. 

Aşağıdaki bir seri direnç devresi yer almaktadır.  



Devredeki dirençlere düşen gerilimler V₁, V₂ ,V₃  dür.  Dolayısıyla 


  • R1 direnci üzerine düşen gerilim V1 dir.
  • R2 direnci üzerine düşen gerilim V2 dir.
  • R3 direnci üzerine düşen gerilim V3 dür.
Herbir gerilimin değeri;
  • V₁=IxR
  • V₂=IxR
  • V₃=IXR dür. 
  • Dolayısıyla V=V₁+V₂+V₃ 'dür. 

Aşağıdaki video da seri devrelerde eğdeğer direnç, akım ,gerilim değerlerinin nasıl bulunacağı ile ilgili ders video su yer almaktadır. 





Aşağıdaki video'da seri direnç devreleriyle ilgili örnek sorular yer almaktadır.